PRÜ Hukuk Fakültesi, Prühf Anayasa

SENED-İ İTTİFAK

Osmanlı’da 8 Ekim 1808’e kadar padişahı sınırlandıran bir belge yok. İlki Sened-i İttifak.

-İlk anayasallaşma hareketi.

-Ayanlarla padişah arasında imzalanmış.

-İki grubun anlaşması sonucunda oluştuğu için misak (Monarkın tek taraflı iradesiyle oluşmamış, temsili bir organ tarafından onaylanmış) kabul edilir.

Sened-i İttifak imzalandığı yıllarda merkezi iktidar boşluğu vardı. Fransız İhtilalinden sonra Osmanlı merkezi otoriteyi sağlayamıyor haldeydi. Bu otorite boşluğunu ayanlar dolduruyordu. Bu dönemde ayanlardan biri olan Alemdar Bayraktar Mustafa Paşa III. Selim’i tahttan indirmiş, kendisi de sadrazam olmuş. II. Mahmut’u ayanlarla anlaşma yapması için ikna etmiş. Ayanlar davet edilmiş fakat çok azı katılım göstermiş. Katılanlarla Sened-i İttifak imzalanmış. Uzlaşı metnidir.

-Merkezin talebi sonucunda Sened-i İttifak imzalanmıştır.

-Padişahın ve sadrazamın gücü arttı.

-Belgenin objektif bir dili yoktur, belli bir sistematiği yoktur.

-Suçsuz ayanlara haksız yere ceza verilemeyeceği yazıyor.

-Ayanlığın babadan oğula geçtiği kabul edilmiş.

-Osmanlı kendi kurallarına uyan ayanların güvenliğini sağlayacaktır.

-Vergiler haksız ve ezici olmayacaktır.

-Suç işlenmesi halinde araştırılmadan ceza verilmeyecektir.

-Sadrazam keyfi kararlar almayacak, sadrazamın emirlerine uyulacak.

-Yoksullar korunacak.

-Mali ve vergisel buyruklara uyulacak.

-Ayanlar kendi toprakları dışına çıkmayacak.

Meşveret-i Amme: Anlaşma imzalanırken kurulan topluluk. Sadece anlaşma için toplanmış. Yasa çıkarma vb. yok. Daha sonraları toplanmamış.

! Osmanlı teokratik bir devlettir. Fakat buna rağmen derebeyleri padişahın yetkilerini sınırlandırmış. Teokratik bir devlet beşerle (insanla) sınırlandırılıyor. Bu laiklikle ilgili ilk adımdır.

Bir Cevap Yazın

error: Notlarımızı kopyalayamazsınız :)
%d blogcu bunu beğendi: