Uncategorized

KANUN-İ ESASİ

-Osmanlıdaki en önemli anayasacılık hareketi.

-Osmanlının geriye gitmesinden rahatsız olan bir grup (Genç Osmanlılar) kurtuluşun bir anayasada olduğunu düşünüyorlar.

-Ferman anayasa.

-II. Abdülhamit Kanun-i Esasiyi ilan etme şartıyla tahta çıkmış.

-Her ne kadar ferman anayasa da olsa dış güçler tarafından baskıyla ilan edilmiştir. Merkezin isteğiyle değil.

-Temelinde toplumsal bir ayaklanma yok. Genç Osmanlılar ilan edilmesini sağlamış, geniş bir tabanın talebi yok.

-Devlet biçimi monarşidir, açıkça belirtilmiştir.

-Saltanat makamı tanınmış.

-Teokratik yönetim var, şerri mahkemeler var.

-Egemenlik kime ait belirlenmemiş ama padişah olduğu kesin. Aksi düzenlenmemiş. Yasama ve yürütmede etkin olan padişah.

-Yürütme iki başlı. Padişah ve Heyet-i Vükela. Başkanı sadrazam. Üyeleri atayan padişah.

-Yürütme yetkisi padişahta. Meclis var ama üyelerini padişah atayıp görevden alabilir.

-Yasama bakımından iki meclis var:

    Meclis-i Mebusan: Halk seçiyor, dört yıllığına seçiliyor. İstanbul’da seçim yapılıyor. Kadınlar oy kullanamıyor. Belli bir geliri olan erkekler oy kullanabiliyor.

    Heyet-i Ayan: 40 yaşını dolduran kişiler tarafından ölene kadar görev yapmak koşuluyla padişah tarafından seçiliyor.

*Heyet-i Ayan’ın başkanını padişah seçiyor.

*Meclis-i Mebusan’ın başkanını gösterilen üç aday içinden padişah seçiyor.

*İki meclis üyeleri de vatana, Kanun-i Esasiye ve padişaha sadık kalacağına dair yemin ediyor. (Bu yemin dolayısıyla padişahı sınırlandırmak zor.)

*Aldığı kararın uygulanabilmesi için padişahın izni lazım. Karar almadan önce de görüşme izni alınıyor. (Heyet-i Vükela)

*Padişaha ters düşüldüğünde azletme veya istifa etme. Siyasi kader padişahın elindedir.

1876 ANAYASASINDA KANUN YAPMA

-Padişahın atadığı Heyet-i Vükela her konuda kanun önerebilir.

-Meclisler görev aldığı konularda kanun önerebilir.

-Kanun önerildikten sonra görüşülmeden önce mutlaka padişahtan izin alınacak.

-Kanun önerisi Şuray-ı Devlet (Bir nevi danıştay) denen organa gidiyor. Danışma organı. Üyelerini padişah atıyor. Bu organ kanunu denetleyecek. Padişahın haklarına zarar verip verilmediğine bakılıyor.

-Önce Meclis-i Mebusan’da görüşülüyor. Sonra Heyet-i Ayan’a gidiyor. Biri teklifi kabul etmeyince teklif düşüyor. (Heyet-i Ayan’ı padişahın atadığını düşünürsek önemli bir durum.)

-İki mecliste de kabul edilirse padişah onayına gidiyor. Kabul etmezse kanunlaşmadan düşer. Son söz padişahın.

! Padişah sorgulanamaz, siyasi açıdan yargılanamaz.

! Meclisin tatilde olduğu dönemlerde padişah kararname çıkarıp ülkeyi yönetebilir.

-Meclis üyeleri Heyet-i Vükela üyelerine soru sorduğunda isterlerse cevap vermezler.

-Aralarında görüş ayrılığı çıkarsa, Heyet-i Vükelanın yasa önerisi iki defa meclis tarafından reddedilirse, padişah meclisi fesh edebilir ya da Heyet-i Vükelanın üyelerini değiştirebilir.

Bir Cevap Yazın

error: Notlarımızı kopyalayamazsınız :)
%d blogcu bunu beğendi: