İÜHF 1. Sınıf, Medeni H.

Medeni Hukuk ve Temel Kavramlar

                        

Hukuk Kavramı

       Hukuk, devletçe tanzim edilmiş ve herkesin uyması devlet zoruyla sağlanan davranış kurallarıdır. Yani toplumun huzurunu bozan ve kurallara uymayan kişilere müeyyide, bu müeyyideyi uygulayacak da bir kudretin bulunması gerekir.

Hukuk Kuralı;

-Geneldir.(Kişiye mahsus değildir.)

-Soyuttur.

-Süreklidir.

-Devlet gücü ile korunmaktadır.(Müeyyidesi vardır.)

Toplumu Düzenleyen Kuralların Türleri

1.Ahlak Kuralları

   Toplumun her bir bireyinin yapmış oldukları davranışları iyi ya da kötü, doğru ya da yanlış olarak değerlendiren kuralların tümü ahlak kurallarını oluşturur. Maddi değil, manevi bir müeyyidesi vardır.

2.Din Kuralları

   Din kuralları tanrı ile insan arasındaki ilişkileri düzenlerler. Dini kurallar tanrı ile insan arasında olsa da insanın öbür dünyaya yatırım yapma amacıyla bireyin işlediği faaliyetler toplum düzenini etkiler.       Dini kuralların da maddi değil, manevi bir yaptırımı vardır.(Dini hukukun merkezine koyan ülkeler hariç.)

3.Görgü Kuralları

   Bireyin toplumla olan ilişkilerinde uyması gereken davranış kurallarıdır. Maddi değil, manevi bir yaptırımı vardır. Kişi toplumdan dışlanmayı göze alıyorsa bu kurallara uymayabilir.

4.Örf ve Adet Kuralları

   Geçmişten beri uygulanan, uygulandıkça toplum içerisine yerleşen kurallardır. Bu kuralların maddi bir yaptırımı yoktur, ancak birey bu kurallara uymamazlık yaparsa toplum içerisindeki saygınlığını kaybetme ihtimalini göze almalıdır.

  Hukukun Alt Ayrımları

1.Yazılı Hukuk – Yazılı Olmayan Hukuk

a.Yazılı Hukuk

   Toplum düzenini sağlamak amacıyla, yetkili organlar tarafından yürürlüğe konulan metinlerdir.Örneğin; kanun,kanun hükmünde kararname…

b.Yazılı Olmayan Hukuk

    Bir ülkede geçmişten beri uygulanan ve hukuki bir müeyyideye bağlanmış olan yazılı olmayan hukuk kurallarıdır.

2.Özel Hukuk – Kamu Hukuku

a.Özel Hukuk

    Toplumun birbiriyle eşit haklara sahip bireyleri arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk alanı. Medeni hukuk özel bir hukuk alanıdır.

b.Kamu Hukuku

    Devlet ve vatandaşlar veya devletin kendi kurumları arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk alanı.

3.Tarihi Hukuk – Yürürlükteki Hukuk – Olması Gereken Hukuk

a.Tarihi Hukuk

    Bir ülkede belli bir süre uygulandıktan sonra yürürlükten kalkmış hukuktur.

b.Yürürlükteki Hukuk

     Bir ülkede belli bir zamanda bulunan yazılı ve yazısız hukuk kurallarının tümüne birden verilen isimdir.

c.Olması Gereken Hukuk

    Mutlak adaleti olmasa bile, olması gereken adaleti sağlayacak olan hukuk olması gereken hukuktur.

4.Pozitif Hukuk – Tabii Hukuk

a.Pozitif Hukuk

   Belli bir toplumda ve belli bir zamanda yürürlükte bulunan hukuk kurallarının bütünü.

b.Tabii Hukuk

    İçeriği her daim var olan ve her şeyin üzerinde geçerliliğe sahip bir hukuk olarak tanımlanabilir.

Resepsiyon: Bir toplumun hukukunun bir başka toplum tarafından kendi hukuku olmak üzere alınmasına resepsiyon denir.

Kodifikasyon: Yazılı ve yazısız tüm hukuk kurallarının bir araya getirilerek büyük kanunların hazırlanmasıdır.

Kazuistik Yöntem: Ortaya çıkabilecek her türlü uyuşmazlığı önceden düşünerek her biri için ayrıntılı çözüm üretmektir.(Teferruat Yöntem, Çağ Dışı Yöntem)

Özel Hukukta Kaynak Türleri

1.Yaratıcı Kaynak

Hukuk kurallarını yaratan güç. Örneğin;Uluslararası Antlaşmalar,Anayasa,Kanunlar,TBMM…

2.Yürürlük Kaynağı veya Şekli Kaynak

Kanun,kararname,tüzük,yönetmelik… Normlar hiyerarşisine göre yönetmelik CB kararnamesine, CB kararnamesi kanuna, kanun da anayasaya aykırı olamaz.

Uluslararası antlaşmalar temel hak ve özgürlüklerde en üstte yer alır.

3.Bilgi Kaynağı

Yürürlük kaynakları,doktrin,içtihat,Resmi Gazete,Mahkeme Kararları.

İçtihat:Hakimin kendi yorumundan doğan yargı kuralı değerinde sonuç.

Doktrin:Belirli bir konu ya da inanç sistemine ilişkin kabul,ilke ve kurallar bütünü.

Yardımcı Kaynaklar

Hukukun yardımcı kararları;bilimsel içtihatlar(doktrin) ve yargısal içtihatlardan(mahkeme kararları) oluşmaktadır.

İstisna:İçtihatları birleştirme kararları.

Kanun Boşluğu

     Hakim gerekli hükmü yazılı hukuk veya yazısız hukuk kurallarında bulamazsa kendisi kanun koyucu gibi davranarak karar verir ve kanun boşluğunu kapatır.

Bir Cevap Yazın

error: Notlarımızı kopyalayamazsınız :)
%d blogcu bunu beğendi: